Geguritan

Kahanan sampah

Banyu ora mili

Nanging iso banjir

Keluk montor pathing sangit ambune

Kali padha mampet

Kasur kasur padha kambang

Guwakane masyarakat

Manungsa biadap

Ora mangerteni kepriyen akibate

Sapa sing salah

Kabeh ora gelem salah

Mung bisane ngeluh

CERKAK

TRESNAKU NGANTI PATIKU

dening 

Oki Bagus Setiawan

Ing wayah sore ana Surabaya lagi udan deres. Sono lunga menyang surabaya karo ibune. Amarga udan deres , Sono lan ibune karepan nginep ana ing daleme Mbahe.

*tulit-tulit* Wah ana sms iki, saking senenge langsung jegegat njumuk hp sing ana ing tas

“Mas, ayo buka bareng mengko mas. Wis suwe ora ketemu karo kowe mas”

Sono sing oleh sms saka bocah sing ditresnani kuwi mau langsung seneng banget, ananging saka senenge iki dheweke ora bisa langsung ketemu. Sono lagi ana ing Surabaya lagi tilik Mbahe.

Sabanjure dheweke balesi sms mau kanthi ngomong yen dheweke lagi ana keperluan sing panggone saiki ana ing Surabaya. Dheweke wis cerita yen lagi tilik mbahe sing lagi gerah. Sono ya ora bakalan nginep suwe-suwe yen wis di sms karo wong sing disenengi

Ora sabar si Bila kepengen ketemu Sono, dheweke njanjeni yen sesuk ora mulih lan buka bareng bakal nesu karo Sono. Ing Surabaya Sono mung sedina banjur dheweke balik Sragen maneh. Amarga sono arep nepati janjine marang Bila.

Sesuke jam-jam 4 sore Sono ngajak Bila metu,

Bil, Bila..

“oh ya mas sedela mas Bila lagi adus bocahe, mangga mlebet mas, tanggape Ibune Bila”

“nggih Bu, ngapunten nggangi lho bu, saute Sono”

Sedela Sono ngenteni Bila adus, karo ngetokake sabungkus rokok Djisamsoe banjur disumet lan disedot karo dheweke. Ora let suwene nyumet rokok Bila metu saka kamare,

“Mas... Celathune si Bila”

“eh wis bar dandan cah ayu?” jegegat kaget karo nyawang peraupane bocah sing ditresnani kuwi mau

“kok tambah bagus ngono to mas saiki wis wani cekelan rokok ning ngarepku”, nyindire Bila kanthi alus

“hehe... ora oleh dik? yawis tak pateni sik ya” saute

“ya karepmu mas!!” rada jengkel karo Sono

Karo jengkele langsung nyekel helm munggah montor.

“Mas karo ngentheni bedug magrib awakedhewe muter-muter kutha disik ya mas?” ajake si Bila

Langsung ora usah dikongkon Sono langsung tanggap. Asline Sono ora mung kepengin ngabuburit lan buka bareng,nanging ana perlu maneh sing luwih dipentingake amarga supaya atine lega. Bocah loro mau wis suwe kenale, Sono uga nduweni rasa tresna marang Bila iki mau. Bila uga wis ngerti nanging dheweke mung ugung nanggepi.

Sono sing wis kebelet kepingin ngerteni rasane Bila kanggo dheweke kuwi mau turut dalan karo muji-muji Bila. Saben enggokan dalan sing diliwati ora mung sapisan pindo lambene ngetokake ukara kang bisa ngepek atine Bila.

“Dik kowe ngerti peraupanmu kuwi kaya kembang mawar sing ana ing taman Alun-alun kae lho” gombalane Sono wis mulai metu

“aah ya masak to mas?wong aku ki ora ayu yen disawang kok mas” jawabe Bila

“iya dik aku ki temenan yen ngomong kaya mangkene”

Wis suwe-suwe anggene muter kota kanggo ngenteni magrib lan saiki wis magrog ana ing Warung Es Degan. Lumrahe wong lagi poso mesthine golek sing seger-seger dhisik. Ing kono Bila lan Sono mbatalake posone.

“Mas, es degan loro ya” celatune si Sono

“Oh iya mas, ngantri sik ya” jawabe sing dodolan es degan

Karo ngenteni es degane dadi mau, Sono ngetokne coklat sing dituku sedurung budal menyang omahe Bila mau. Ben rada romantis karepe Sono.

“dik iki kanggo kowe”

“aduh mas iki enak tenan mas, senenganku lho iki mas”

“dik dik, aku kepingin ngomong sithik nanging temenan dik”

“iya mas apa mas? kok kayane rada penting to?”

“iki ora penting dik, masalahe karo ati dik”

Wis saking ora bisa ngempet rasa sing suwe banget dadi unek-uneke iki, sono banjur nerusake pentinge sing ana ing atine dheke

“Bil, aku kuwi...’’

“ngapunten mas menika es degan e”

“ooooooooh iya mas iya” karo kaget lan sepontan mandik anggene arep ngetokake unek-unek.

“piye mas gek ndang diterusake mas”

“mengko dik tak ambegan dhisik ya, wis di mimik dhisik ae iki es e selak ora enak mengko”

Wis lumayan radha bisa ambegan, sono banjur nerusake celathu marang Bila. Bila ya cerita akeh kahanan sing ana mengarepe iki, Bila bakal pindah ana ing luar Jawa. Ora kepingin sakjane nanging sanadyan iki wis dadi keputusan supaya bisa newangi ekonomine keluarga

“loh kok kerja adoh to dik?”

“ora ngesakake aku to ditinggal dhwean”?

“hla piye maneh mas aku ya bingung”

“aku ki tresna karo kowe apa bae sing kanggo kowe tak lakoni dik”

Bener tenan anggene Sono omong iki mau, dheweke yen wis kadung tresna banget karo wong bakal nindhakake apa bae sing dadi pingine.  Sono mlayu ana ing pojokan ratan, dhweke kepingin menehi mawar kanggo Bila.

“sik sedela dik aku tak mlayu mrono ya”

Saking cepete dheweke mlayu lan gawa mawar merah sing dirangkai khusus kanggo bocah sing ana ing sandinge. Saking wis ora kuat ngempet  Dik aku bakal ngetokake unek-unekku iki dik, aku tresna banget marang sampeyan dik, wis suwe anggene awake dhewe cedak nanging lagi iki aku arepe ngethokake rasa sing ana atiku, aku seneng karo kowe senadyan sawise iki bakal ora mbok terima aku iki

Mas aku bingung aku karo awakku, aku wis nduwe sisihan saiki mas, nanging aku ya ora bisa ninggalake sampeyan mas, sampeyan padha luwih apike mas. Aja maneh yen iki tak terima nanging aku arep lunga ya percumah mas, aku matur nuwun banget mas karo rasane atimu kui. Aku ora pengin nggawe atimu tambah lara mas, ora tega mas rasane yen nyawang kowe.

Netes banyu luhe Sono sabanjure dheweke omong isine atine , semono uga dheweke nyimpen rasane kuwi dhewean , jebule tambah arep ditinggal lunga adoh

“yawis dik tak terima alasanmu iki , aku kudu sinau ikhlas saka kene, muga muga kowe bisa seteruse karo sisihanmu saiki dik, aku mung bisa nyawang kowe gandhengan karo wong liya”

Ora tega nyawang praupan lan krungu swarane Sono , Bila banjur melu mbrebes , dheweke nyekeli tangane Sono , dicekeli terus bingung arepan kepriye.

“iki yen awake dhewe jodo,gusti bakal nyatukne awake dhewe maneh mas , nanging yaiki kudu nglewati kahanan sing kaya mengkene,aku kudu pisahan , aku kudu sandingan karo wong liya disik” omonge Bila.

Sono wis bisa tegar , Sono ngerangkul awake Bila, sing mungkin iki bakal dadi pisahane. Wis banjur padha meneng saka nangise. Saiki Bila arep pamitan budhal menyang Batam. Sono nitipake kembang mawar mau supaya disimpen nganti layu. Mungkin iki bisa dadi pisahan sing ora ndadekake rasa jengkel.

Bila banjur pamitan lan ninggalake Sono dhewean , wis kudu ikhlas dheweke ditinggal karo Bila. Bila sing kudu lunga dina iki mau wis kudu tega.

*Pirang taun mengarep.

Sono lagi ngedusi montore ing ngarep omahe.

“nyuwun sewu mas menika daleme Mas Sono nggih ?” takone Pak Pos

“ohh inggih pak, kula piyambak” saute Sono

“wah wonten kiriman surat mas, menika”

“maturnuwun nggih pak”

Banjur dheweke ngelapi kringet lan tangane supaya surat mau ora teles. Sawise kuwi Sono mbukak surat mau, Surat mau dikirim saka Batam dening Bila. Banjur wis diwaca isine kuwi mau babagan kawinane Bila ing Batam. Sono bingung kudu seneng utawa kudu legawa atine. Yen kui wis dadi takdire dudu jodone Sono kudu ikhlas lahir batin Bila dadi sandingane wong liya.

Dheweke janji bakal teka marang kawinane Bila sing ana ing Batam sasi ngarep kuwi. Supaya bisa ngerti mantan sir sirane dadi bojone wong liya. Wis siap siap moro ana Bandara Solo. Pesawate budal menyang Batam, ya mengkene nasibe Sono sing kelaran njaba njerone , ora bisa ketemu salawase karo Bila. Pesawat singb ditumpaki sono mau tiba nyemplung laut. Akeh korbane , sono melu dadi korban sing mati ning tempat.

*bar

Geguritan

Lirihane cah seni

 

Urip dadi bocah-bocah seniman

Akeh cerita sing nyiutake ati

Ana ing walike kesenengan

Ana banyu mata iki sing mili kaya banyu kali

Namung kudu sareh supaya bisa tetep jaya

Kepingenku bakti marang  ibu pertiwi

Iki mau swara atine bocah seni

Aksara Jawa

Coba wacanaen wcan aksara jawa ing ngisor iki

CERITA WAYANG

PETRUK DADI RATU

Ing sakitare gedung pusaka Gathotkaca lan Drupadi ketemu. Ratu drupadi arep menehake jimat jamus Kalimasada ning Gathutkaca. Drupadi wis percaya banget marang Gathotkaca sing wis bisa disandalake njaga gaman.

Sawise jamus kalimasada diwenehake,  ratu Drupadi mesen yen kudu ngati ati aja nganti disalahgunakne pusaka kuwi mau. banjur Drupadi ngongkon Gathutkaca cepet cepet balik menyang candi saptaarga amarga wis ditunggu karo prajurit pandhawa.

Ing perjalanan gathutkaca ketemu Srikandi lan pasukan panahe. Srikandi takon takon karo Gathotkaca opo tujuane gathutkaca teka ing Ngamarta. Banjur gathotkaca mangsuli pitakonane Srikandi yen diutus Prabu Puntadewa mundhut Jamus Kalimasada.

Srikandi sing kepengen ngrebut jamus kalimasada kuwi mau nyegati lakune sang Prajurit gagah mau. Sampe gathutkaca arep ditangkep karo prajurite panah. Ing keadaan kuwi srikandi ngetokne gaman Gandhewa. Pas panahe ditarik dipaske ing awake gathotkaca lan kuwi Gathotkaca banjur malih dadi prajurit wadon sing pada sektine karo srikandi,  yaitu Mustakaweni.

Sabanjure wis malih Mustakaweni ngajak gelut Srikandi,  ing kono wong loro adu gaman,  Mustakaweni sing gawa Jamus kalimasada nanging ora digawe,  Srikandi sing wis pegel banjur manah mustakaweni,  mustakaweni kena panah lan awake mibaer munggah ing langit. Srikandi mlayu bingung golek pitulungan.

Ing dalan Srikandi ketemu priya gagah lan bagus sing arane Bambang Priyambodo karo Semar. Semar ngenalake ning Srikandi yen Bambang Priyambodo isih bisa diaku anake. Amarga kuwi Bambang yaiku anak saka Arjuna. Nanging Srikandi ora sudi ngaku anak yen durung bisa ngalahake Mustakaweni. Ora pamit langsung Bambang Priyambodo bablas nguber playune sang Mustakaweni.

Kelangan playune Mustakaweni,  Priyambodo njajal goleki Mustakaweni nganggo aji aji kesaktiyane,  sakwise ketemu,  Priyambodo golek cara supaya Mustakaweni bali marang dheweke,  Priyambodo malih dadi kakange Mustakaweni,  banjur deweke digendam saka kadohan,  Mustakaweni digendam nganggo aji ajine banjur mlesat tiba Mustakaweni ing ngarepe Kakange. Mustakaweni bingung,  malah diseneni karo kakange amarga wis entuk gaman Kalimasada nanging ora bali,  kakange kepengen ngerti wujude Kalimasada,  banjur wis dewenehke,  kakange malih dadi Priyambodo.

Mustakaweni njaluk pitulungan bambang Cakil lan buta buta. Banjur Cakil mlayu nguber Priyambodo sing gawa gaman mau. Ing kono kedadeyan perang kembange Bambang Cakil lan Bambang Priyambodo. Nanging tetep menang sang Priyambodo ing perang kembang iki.

Ora ngertio sakwise menang,  priyambodo diparani Srikandi ibune tiri,  lan Kalimasada dijaluk karo Srikandi,  sakwise diwenehake tetep wae Srikandi kudi mau jelmaan saka Mustakaweni

Saking kesele Mustakaweni kesel lan ngaso ing sendang,  ora luput karo kesaktiane Priyambodo tetep nguber lan njelma njelma dadi Bapa guru ne Mustakaweni,  Kalimasada dijaluk maneh,  lan nitipne Kalimasada ning Petruk banjur Priyambodo gawe dawa masalahe mustakaweni.

Ing pinggire Sendang,  Mustakaweni lan Priyambodo gelut,  lan akhire Priyambodo ngudani Mustakaweni lan yen gelem manut kudu dadi bojone. Mustakaweni manut banjur agemane dibalekne kabeh utuh ing awake.

Ing crita pertapan Saptaarga,  pandawa lagi kumpul bareng baladewa lan kresna.

Kresna lan Baladewa asline ora setuju yen dibangune Saaptargaa iki,  nanging wis dijlentrehne alasane Puntadewa janaka lan sedulure banjur Kresna wis lega.

Ing kono Srikandi teka ngagetne Pandawa gawa kabar yen Kalimasada dicolong dening Mustakaweni. Ing kono ora let suwi Mustakaweni lan Priyambodo teko lan pada kenalan. Priyambodo wis njelasne yen Kalimasada di titipake dening Petruk. kresna lan Baladewa kaget amarga bakal dadi masalah gedhe.

Petruk nekani negara Loji Tengara sing ana ratune Prabu jayasentika. petruk gawe geger loji tengara kepengin dadi ratu ing kono. ora terima kabeh perajurite maju gekut lawan petruk nanging pada kalah kabeh. amarga petruk gawa jamus kalimasda,  Prabu Jyasentika maju gelut nanging kalah. wis pada nyerah lan nyerahne keprambone ing Petruk. banjur petruk dadi ratune Loji Tengara.


Sakwise maca cerita wayang Petruk dadi Ratu, Coba digarap soal 5 iki , [Klik ana kene]